De ambulante ouderenzorg wordt steeds complexer. Worden somberheidsklachten veroorzaakt door een depressie of toch door geheugenproblemen? Het helpt enorm als binnen één ambulant team diverse specialismen nauw samenwerken: de psychiater, de specialist ouderengeneeskunde, de psycholoog en de sociaal-psychiatrisch verpleegkundige. Je schakelt snel tussen experts en leert van elkaars expertise.
In 2025 liep ik als aios stage bij de ambulante ouderenpsychiatrie van GGz Centraal. Het bijzondere was, dat in het ambulante team niet alleen een psychiater en een psychiatrisch verpleegkundige werkten, maar ook een specialist ouderengeneeskunde, psycholoog en een aios. Samen verzorgden we de huisbezoeken van de casussen bij ouderen, op verwijzing van de huisartsen.
Schakelen tussen experts
Er wordt veel gesproken over netwerkzorg, maar in de praktijk wordt de zorg juist steeds gefragmenteerder. Cliënten worden doorverwezen van de ene naar de andere organisatie. Ze moeten steeds weer hun verhaal doen en worden overal opnieuw in kaart gebracht. Dit leidt tot veel dubbel werk en vermijdbare administratieve lasten. Dit is inefficiënt en belastend voor de patiënt. Als je in één team samenwerkt schakel je veel sneller en flexibeler, ook halverwege een traject waardoor complexe problemen meteen worden onderzocht en behandeling ingezet.
Ik geef het voorbeeld van een mannelijke cliënt en zijn vrouw. Hij had altijd gewerkt in een fabriek maar omdat hij steeds vergeetachtiger werd en fouten maakte, moest hij stoppen met werken. De huisarts dacht aan een depressie. In het team wordt de eerste intake gedaan door de verpleegkundige of een aios. Ik kwam erachter dat er geen duidelijke depressie was. Wel was er veel spanning thuis: als meneer het niet overzag, kon hij kwaad worden en mevrouw liep over als mantelzorger. In het multidisciplinair overleg (MDO) kozen we voor begeleiding in plaats van medicatie. We hebben mevrouw geschoold in het omgaan met dementie. Voor meneer creëerden we meer rust in zijn omgeving.
Zo waren er meer complexe casussen waarin de combinatie van expertises een enorme meerwaarde had. We losten binnen ons team problemen op, wat voorkwam dat mensen aanmodderden of zelfs naar het verpleeghuis moesten. Soms kregen we met vrij eenvoudige adviezen de boel weer op de rit, zodat mensen thuis konden blijven wonen.
Samenwerken in de eerstelijn is efficiënter, menselijker én minder belastend voor de patiënt
Leren van elkaar
Nog een voordeel: je leert ontzettend veel van elkaar. Ik leerde door de ogen van een psychiater te kijken naar problematiek. Van de specialist ouderengeneeskunde heb ik geleerd hoe je een eerstelijnsconsult doet bij mensen thuis en welke vragenlijsten en gesprekstechnieken je gebruikt. Verpleegkundigen zijn weer goed in omgaan met probleemgedrag.
Op dit moment werken nog niet veel specialisten ouderengeneeskunde in de eerste lijn. Dat zal de komende jaren flink veranderen, nu mensen langer thuis blijven wonen. Ik verwacht dat dit bijna een 50/50-verdeling wordt. Samenwerken in de eerstelijn is efficiënter, menselijker én minder belastend voor de patiënt.
Deze blog is geschreven door Floris Kok, arts in opleiding tot specialist ouderengeneeskunde.
LinkedIn